Prognozy na lata 2015-2025 przewidują  systematyczne zmniejszanie liczby zarejestrowanych pielęgniarek i położnych oraz - mimo spadku liczby populacji społeczeństwa polskiego - brak wzrostu wskaźnika zatrudnionych pielęgniarek na tysiąc mieszkańców. Wskaźnik ulegnie regresowi z powodu większego tempa ubytku pielęgniarek niż ubytku naturalnego ludności.

 – W kontekście sytuacji demograficznej i epidemiologicznej społeczeństwa polskiego istnieje zagrożenie dla możliwości realizacji świadczeń zdrowotnych w systemie ochrony zdrowia w Polsce w związku z prognozą liczby pielęgniarek i położnych w Polsce – alarmuje NRPiP.

Wzrost odnotowuje natomiast średnia… wieku. Zwiększa się sukcesywnie od 2009 r., w roku 2014 wynosząc 48,43 lata. Struktura wiekowa pielęgniarek zarejestrowanych w Centralnym Rejestrze Pielęgniarek i Położnych pokazuje dominację pracownic powyżej 65 roku życia,  z niewielką, najmłodszą grupą kobiet w wieku 21-25 lat. W pielęgniarstwie brakuje świeżej krwi, a schedy po starszych koleżankach zwyczajnie nie ma komu przejmować.

MZ wie o problemie, uruchamiając takie projekty jak zmiany w stażu adaptacyjnym dla cudzoziemców ubiegających się o przyznanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej. W myśl ustawy pielęgniarki i położne z zagranicy – również te ze statusem uchodźcy - mogłyby otrzymać prawo wykonywania zawodu na stałe lub na czas określony nie po 12 miesiącach stażu adaptacyjnego, a po 6. MZ chce w ten sposób zachęcić cudzoziemców do pracy na polskiej ziemi. 

To tylko jeden z pomysłów na powstrzymanie regresu. Ponadto NRiP zaleca:

- zabezpieczenie możliwości realizacji obowiązku kształcenia ustawicznego pielęgniarek i położnych,

- uregulowanie kwestii minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych wymaganych przy udzielaniu świadczeń w poszczególnych zakresach będących przedmiotem kontraktowania przez NFZ (w szczególności świadczeń udzielanych w trybie całodobowym) oraz ich ujednolicenia dla wszystkich podmiotów udzielających świadczeń finansowanych ze środków publicznych. 

Rada sugeruje też prowadzenie kampanii informującej o działaniach rządowych na rzecz niwelowania konsekwencji braku pielęgniarek i położnych dla zabezpieczenia społeczeństwa w świadczenia zdrowotne oraz ustalenie minimalnej liczby specjalistów w poszczególnych dziedzinach pielęgniarstwa i położnictwa dla każdego województwa.

Niezbędna jest również analiza zapotrzebowania na pielęgniarki i położne o określonych specjalnościach, wynikających z wymagań kwalifikacyjnych i dostępności określonych przepisami rozporządzeń Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych, będących podstawą do wypracowywania „Katalogu priorytetowych dziedzin szkolenia specjalizacyjnego”.