W ostatnich latach wzrasta zarówno liczba nieszczepionych dzieci, co rok o 40 proc., jak i osób uchylających się od szczepień ochronnych – w latach 2011-2014 dwukrotnie, z 5 do ponad 12 tys, wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli.

- Obowiązkowe szczepienia chronią przed chorobami zakaźnymi nie tylko dzieci, ale i dorosłych. Systematycznie zyskująca na popularności tendencja do unikania szczepień może okazać się groźna dla całej populacji – uczula Krzysztof Kwiatkowski, prezes NIK.

Dane o liczbie uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych mogą być zaniżone, ponieważ lekarze niekoniecznie przekazują kompletne zestawy podobnych informacji, zaznacza NIK. W trosce o bezpieczeństwo szczepionych dzieci, Izba apeluje o udoskonalenie sposobu zawiadamiania o odczynach poszczepiennych:

- Obecny system nie może być uznany za w pełni bezpieczny, bo dopuszcza przekazywanie ważnych dla zdrowia i życia informacji tradycyjną pocztą. Opóźnienia nie są nagminne, ale zdarzało się, że wiadomość o potencjalnym zagrożeniu docierało do Sanepidu dopiero po kilku lub nawet w skrajnych przypadkach po kilkunastu dniach - tłumaczy prezes Kwiatkowski.

Szczepionki przeciwko pneumokokom i 5w1 w poszerzonym programie szczepień? To zaleca NIK

- System szczepień obowiązkowych w dużej mierze finansowany jest przez rodziców. Ministerstwo Zdrowia co prawda gwarantuje każdemu dziecku bezpłatne szczepienie, ale jednocześnie korzysta z tego, że blisko 60 proc. rodziców woli kupić dla swojego dziecka szczepionki wysoko skojarzone – mówi prezes NIK.

Do zakończenia kontroli, Minister Zdrowia nie zapewnił ani zakupu szczepionek przeciwko pneumokokom, ani szczepionek wysokoskojarzonych, rekomendowanych przez ekspertów. NIK upatruje szansy na poszerzenie i unowocześnienie programu szczepień ochronnych w przerzuceniu obowiązku finansowania zakupu szczepionek z Ministerstwa Zdrowia na Narodowy Fundusz Zdrowia, wchodzący w życie w styczniu 2017 r. 

- Prace nad unowocześnieniem katalogu szczepień ochronnych trwają od wielu lat. Wypracowano już zgodę co do potrzeby włączenia szczepionek wysokoskojarzonych i tych przeciwko pneumokokom, jednak aby ustalenia weszły w życie, potrzeba będzie więcej pieniędzy na zakupy – podkreśla prezes Kwiatkowski. Wyliczenie wydatków, obejmujące szczepienie przeciwko pneumokokom oraz szczepionkę wysoko skojarzoną 5w1 dla całej populacji dzieci, daje kwotę wyższą o 192 mln zł. Dla porównania, w 2014 r. na zakup szczepionek w ramach programu szczepień ochronnych przeznaczono prawie o 100 mln zł mniej. 

W razie dalszego zaniedbywania szczepień ochronnych, NIK podkreśla prawdopodobieństwo przerwania łańcucha ochronnego i powrót dawnych zachorowań, jak krztuśca w Wielkiej Brytanii.

Pełny raport dostępny jest w formacie PDF na oficjalnej stronie NIK, https://www.nik.gov.pl.